50% Off/-

50% Off/-

Php

50% Off/-

50% Off/-

Web

50% Off/-

50% Off/-

Cephe Yönelimli Programlama(Aspect Oriented Programming(AOP))

23-07-2014
Temel Kavramlar

Cephe Yönelimli Programlama'yı anlamak için, öncelikle cross cutting concerns kavramını anlamak gerekmektedir. Her projede, belli miktarda kod parçası, birden çok sınıf içinde veya modüller içerisinde kullanılmaktadır. Örneğin, Log tutmak için gereken kodlar, neredeyse tüm sınıflarda aynen kullanılmaktadır.

Bu tarz kodlardan dolayı, yazılan kodların re-usability(yeniden kullanılabilirlik) , maintainability(bakımı) ve scalability(ölçeklenebilirlik) gibi özellikleri azalmaktadır. Örneğin, bir sınıf yarattıktan sonra o sınıfı, loglamanın ihtiyaç duyulmadığı yerde kullanmak istediğimizde, bu sınıfı değiştirmemiz gerekecektir. Benzer şekilde, loglama ile ilgili kodlar değiştiği zaman, bu kodları hangi sınıflarda kullandıysak, hepsini değiştirmemiz gerekecektir.

Bir sınıfın, sadece ana fonksiyonları gerçekleştirmesi gerekir. Loglama, validation, transaction gibi işlemler, sınıfın fonksiyonlarından değildir! Aspect Oriented Programlama loglama, validation, transaction gibi bir çok sınıf tarafından ortak kullanılan cross cutting concerns özelliğe sahip işlemlerin, yazmış olduğumuz sınıflara eklenmeden kullanılmasını sağlamak için yol, yöntem sağlar.

Cephe Yönelimli Programlama dilinde kullanılan anahtar kelimeler şunlardır:

JoinPoint: Uygulamamız AOP yapısıyla entegre olsun ya da olmasın, uygulamamızdaki herhangi bir metodu temsil eder. Yani AOP'tan bağımsız metodlardır.

Advice: JoinPoint metodu çağrıldığı zaman, çalışan kodtur. Bu kod JoinPoint metodunun içine eklenmez. Bunun yerine ayrı bir metod yazılır ve onun içine eklenir. Daha sonra bu metod, JoinPoint metodundan önce veya sonra çalışması sağlanır.

Aspect: Advice kodunu tutan sınıftır.

PointCut: JoinPoint metodlarından önce, sonra veya önce-sonra hangi Advice kodunun çalışması gerektiğini belirleyen bir ifadedir. Bu ifadeyi SQL cümlesi veya Regular expression'a benzetebiliriz.

Örnek:
import org.aspectj.lang.annotation.Aspect;
import org.aspectj.lang.annotation.Before;
       
@Aspect
public class EmployeeAspect {
       
    @Before("execution(public String getName())")
    public void getNameAdvice(){
        System.out.println("Executing Advice on getName()");
    }
}


PointCut: execution(public String getName())  ifadesidir.

Advice: getNameAdvice()  metodudur.

JoinPoint: public String getName()  metodudur.

Aspect: EmployeeAspect sınıfıdır.

Not: @Before annotasyonu ile public String getName() metodundan önce getNameAdvice() metodunun çalışması sağlanmıştır.


Cephe Yönelimli Programlamanın Java Dili İle Uygulanması

Aspect Oriented Programlamayı anlamak için Proxy Tasarım Desenini bilmek gereklidir. Çünkü AOP temelde Proxy yapısını kullanır. İki tür proxy vardır:

Static Proxy: Her sınıf için bir proxy nesnesi yaratılır. Kullanışlı olmadığı için AOP yapısında kullanılmaz.

Dynamic Proxy: Reflection kullanarak proxy sınıfları dinamik olarak yaratılır. Bu özelliklik Java JDK 1.3 ile gelmiştir.

Not: Dinamik proxy, Spring AOP yapısının temelini oluşturur.


Örnek:


Bir metodun çalışma süresinin hesaplanmasını 3 farklı yolla yapabiliriz: Klasik yöntem, Java JDK'nın dinamik proxy yöntemi ve CGLib kütüphanesinin proxy yöntemi.

Yöntem 1: method1() isimli metodun kaç saniye çalıştığını öğrenmek için şu şekilde kod yazabiliriz:

BasicFunction isminde bir interface:
public interface BasicFunction {
    void method1();
}


BasicFunction interface implement eden bir sınıf:
public class Example1 implements BasicFunction {
    @Override
    public void method1() {
        long startTime=System.currentTimeMillis();
        System.out.println("Function1's method1 method runs...");
        long endTime=System.currentTimeMillis();
        System.out.println("Elapsed time in millis: "+endTime-startTime);    
    }
}


Eğer sadece method1() değilde yüzlerce metodun kaç saniye çalıştığını yazdırmak isteseydik, System.currentTimeMillis() kodunu her metod içerisinde yazmamız gerekecekti. Sonuçta yüzlerce kez aynı kod tekrarlanmış olacaktı.

Yöntem 2: Proxy nesnesi yaratarak gereksiz kod yazmayı engelleyebiliriz. Proxy nesnesi yaratmak için sırasıyla öncellikle InvocationHandler interface'ini implement eden bir sınıf yaratırız. Daha sonra Proxy.newProxyInstance() metodunu kullanarak Proxy nesnesini yaratırız.

Adım 1: InvocationHandler interface implement eden bir sınıf yaratılır:

public class MyInvocationHandler implements InvocationHandler {
                  
    private Object target;
                  
    public MyInvocationHandler(Object target) {
        this.target = target;
    }
                  
    public Object getTarget() {
        return target;
    }
                  
    public void setTarget(Object target) {
        this.target = target;
    }
                  
    @Override
    public Object invoke(Object proxy, Method method, Object[] params)
            throws Throwable {
        long a = System.currentTimeMillis();
        Object result = method.invoke(target, params);
        System.out.println("total time taken  " +
                (System.currentTimeMillis() - a));
        return result;
    }
                  
}


Not: Dinamik proxy nesnesine yapılan tüm metod çağırma işlemleri invoke() metodundan geçer. invoke() metodunun ilk parametresi olan proxy parametresinin değeri dinamik olarak yaratılan Proxy sınıfının nesnesidir, yani aşağıda tanımlanan sınıftaki proxied isimli nesnedir. Genelde bu nesne invoke() metodu içerisinde kullanılmaz. invoke() metodunun üçüncü parametresi ise, BasicFunction interface içerisinde tanımlanan metodun parametre(lerini) temsil eder. Eğer bu parametreler primitive tip(int, double, char vs) ise bu tiplerin sınıf karşılıkları(int tipi için Integer, double için Double vs) parametre olarak geçirilir. MyInvocationHandler sınıfının parametreli constructor'u parametre olarak, aşağıda tanımlanan MainClass sınıfında gösterildiği gibi BasicFunction sınıfını implement eden sınıftan yaratılan nesneyi alır.

Adım 2: Proxy nesnesi yaratılır:
public class MainClass {
    public static void main(String[] args) {
                  
        Example1 ex = new Example1();
        //BasicFunction Proxy
        BasicFunction proxied =(BasicFunction)Proxy
                .newProxyInstance(MainClass.class.getClassLoader(),
                        ex.getClass().getInterfaces() ,new MyInvocationHandler(ex));
        proxied.method1();
    }
}


getClassLoader() metodu ClassLoader nesnesi dönderir. Bu nesne dinamik olarak yaratılacak Proxy sınıfını, JVM'ye yükler. newProxyInstance() metodunun ikinci parametresi interface array'i alır. Bu parametre değerine göre, dinamik olarak yaratılacak Proxy sınıfı interface array'inde bulunan tüm interface'leri implement eder. Son parametre ise InvocationHandler interface'ini implement eden bir sınıf nesnesi alır.

Not: ex nesnesinin yaratıldığı sınıf, hangi interface'leri implement etmişse, o interface'leri newProxyInstance() metodunun ikinci parametresi olarak vermemiz gereklidir. Eğer bu sınıf herhangi bir interface'i implement etmemiş olsaydı, ClassCastException hatası meydana gelirdi.

Yöntem 3: CGLib kütüphanesini kullanarak, Yöntem 2'de belirtilen interface kullanım zorunluluğunu ortadan kaldırabiliriz. Spring AOP, hem Java'nın default olarak sunmuş olduğu dinamik proxy yöntemini(Yöntem 2) kullanarak hem de CGLib kütüphanesini kullanarak proxy nesnelerini üretir.


CGLib Kütüphanesi Örneği:

Kendisinden dinamik proxy yaratılacak sınıf:
public class Algorithm {
    public void runAlgorithm() {
        System.out.println("running the algorithm");
        try {
            // do something  here - 
            // simulate some real time-consuming operation here             
            Thread.sleep(500);
        } catch (InterruptedException e) {
            e.printStackTrace();
        }
    }
}


Yöntem 2'de bahsedilen InvocationHandler interface'i yerineCGLib kütüphanesinde kullanılan MethodInterceptor interface'ini implement eden sınıf:
import net.sf.cglib.proxy.MethodInterceptor;
import net.sf.cglib.proxy.MethodProxy;
                 
import java.lang.reflect.Method;
                 
public class MyInterceptor implements MethodInterceptor {
    // the real object      
    private Object realObj;
                     
    // constructor - the supplied parameter is an
    // object whose proxy we would like to create     
    public MyInterceptor(Object obj) {
        this.realObj = obj;
    }
                     
    // this method will be called each time      
    // when the object proxy calls any of its methods     
    public Object intercept(Object o,
                            Method method,
                            Object[] objects,
                            MethodProxy methodProxy) throws Throwable {
        // just print that we're about to execute the method         
        System.out.println("Before");         
        // measure the current time         
        long time1 = System.currentTimeMillis();
        // invoke the method on the real object with the given params         
        Object res = method.invoke(realObj, objects);
        // print that the method is finished         
        System.out.println("After");
        // print how long it took to execute the method on the proxified object
        System.out.println("Took: " + (System.currentTimeMillis() - time1) + " ms");
        // return the result         
        return res;
    }    
} 


Main Sınıfı:
import net.sf.cglib.proxy.Enhancer;
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        // 1. create the 'real' object
        Algorithm alg = new Algorithm();
        // 2. create the proxy
        Algorithm  proxifiedAlgorithm = createProxy(alg);
        // 3. execute the proxy - as we see it has the same API as the real object
        proxifiedAlgorithm.runAlgorithm();
    }
    // given the obj, creates its proxy
    // the method is generified - just to avoid downcasting...
    public static <T> T createProxy(T obj) {
        // this is the main cglib api entry-point
        // this object will 'enhance' (in terms of CGLIB) with new capabilities
        // one can treat this class as a 'Builder' for the dynamic proxy
        Enhancer e = new Enhancer();
                 
        // the class will extend from the real class
        e.setSuperclass(obj.getClass());
        // we have to declare the interceptor  - the class whose 'intercept'
        // will be called when any method of the proxified object is called.
        e.setCallback(new MyInterceptor(obj));
        // now the enhancer is configured and we'll create the proxified object
        T proxifiedObj = (T) e.create();
        // the object is ready to be used - return it
        return proxifiedObj;
    }
}


Bu kodları çalıştırdığımızda ekran çıktısı:
Before
running the algorithm
After
Took: 500 ms


Not:
CGLib kütüphanesini kullandığımız zaman, sınıfların herhangi bir interface'i implement etmelerine gerek kalmamaktadır. Bundan dolayı Spring AOP'ta CGLib kütüphanesi kullanılarak, interface'i olmayan sınıflardan da dinamik proxy üretilmesi sağlanmıştır.


Dinamik Proxy'nin Kullanıldığı Yerler


1. Veritabanı bağlantısı ve Transaction Management
2. Unit testing için dinamik Mock nesneleri
3. Dependency Injection yapısında kullanılan Custom Factory Interface
4. AOP-like Method Interception


Sonuç: Dinamik proxy kullanarak cross cutting concerns probleminin nasıl üstesinden gelindiğini açıkladık. Aspect Oriented Programlama, kurumsal projelerin olmazsa olmazlarından bir tanesidir. Bundan dolayı bu programlama yapısını anlamak son derece önemlidir.

© 2019 Tüm Hakları Saklıdır. Codesenior.COM